banner
banner

“29 Μαΐου 1453: «Η Πόλις εάλω» και θρήνησε η ΟΙΚΟΥΜΕΝΗ…”

-Γράφει η Μπεντεβή Βάνα – Φιλόλογος/Ιστορικός-

-« Όντεν την θεμελειωνάνε
οι άγγελοι την Πόλιν,
που τα’ Άγιον Όρος το νερό,
Κι απού τη Χιό το χώμα
κι ‘απού την Ανδριανούπολη,
παίρνουν τα κεραμίδια.

-Η Πόλη πολιορκήθηκε πολλές φορές, στο διάβα της Χιλιόχρονης ιστορίας της  (το 626 από τους Αβάρους, το 717 από τους Άραβες, το 924 από τους Ρώσους, το 1204 έπεσε στους Φράγκους), όμως το 1453 αλώθηκε πραγματικά από τους Οθωμανούς Τούρκους. Το γεγονός απλώθηκε σ’ Ανατολή και Δύση, ο κόσμος έκλαψε, εθρήνησε, οργίστηκε. Κι αμέσως η λαϊκή μούσα, συνέθεσε τα πιο λυπητερά, τα πιο μυστηριακά τα πιο παράξενα τραγούδια.

-Τραγούδια, όπου μπερδεύονται το πραγματικό με το φανταστικό, ο θρύλος με την Ιστορία, οι προφητείες με το μύθο και το «Πάγωμα» του νου, με την «Ελπίδα» της Ψυχής.

-Η Άλωση της Πόλης ήταν ένα γεγονός καταλυτικό, επηρέασε και διαπότισε το πνεύμα και την ψυχή του νεοέλληνα τόσο, ώστε να διαπερνά ως θέμα όλη την λογοτεχνία μας, μέχρι και σήμερα.
Η 29η Μαΐου, δεν είναι ημέρα μνήμης ενός «μοιραίου» για τον Ελληνισμό ιστορικού γεγονότος, αλλά είναι ημέρα μνήμης της Πόλης, που δεν έπαψε ποτέ να αποτελεί το «στίγμα» του νεοελληνικού έθνους. Έτσι η αξία της Άλωσης όπως έμεινε ζωντανή στους θρύλους, στην παράδοση και τη λογοτεχνία, είναι ανυπολόγιστη, γιατί μας άφησε τη «συλλογική μνήμη» που κανένας μηχανισμός δεν μπορεί να εκμηδενίσει. Ο θρύλος ότι θα ξαναπάρουμε την πόλη, ο θρύλος του μαρμαρωμένου βασιλιά, που θα ζωντανέψει κάποτε, κρατήθηκε ανά τους αιώνες της Τούρκικης σκλαβιάς, και διατήρησε άσβεστη την ελπίδα, το όνειρο, αλλά και το Όραμα του Έθνους, για ελευθερία.

-Όμως «Το όνειρο πάγωσε» και «θάφτηκε» κάτω από τόνους στάχτη το 1922, με την πυρπόληση της Σμύρνης, με το ξερίζωμα του Ελληνισμού της Ιωνίας. Η Συνθήκη της Λωζάνης καταδίκασε το Όραμα του Ελληνικού Έθνους, το εξαφάνισε σχεδόν, καθώς θεωρήθηκε «πανάκεια» και εθνοσωτήριος συμβιβασμός!

Για πολλά χρόνια κυβερνήσεις και λαός δεν τολμήσαμε να μιλήσουμε για Πόλη και Ιωνία! Ο φόβος, η ηττοπάθεια και οι μνήμες της φρίκης, τσάκισαν και τις ελπίδες και το όνειρο. Κι ενώ το «βλέμμα» της Εθνικής μας συνείδησης ήταν στραμμένο εκεί, στην Πόλη, άλλαξε πορεία, και έσβησε σχεδόν… Κι είμαστε τότε, τόσο κοντά στο όνειρο … ώστε ο Λεωνίδας Παρασκευόπουλος (αρχηγός του ελληνικού στρατού στη Μ. Ασία), έγραφε στο Βενιζέλο: «Δώστε μου την άδεια, και σε 2 μέρες θα είμαι στην Πόλη!».

Ενώ, ο πρωθυπουργός της Ρουμανίας Τάκε Ιονέσκο, μιλώντας σε Έλληνες τον Αύγουστο του 1920 έλεγε: «Ο Βενιζέλος έχει αποδυθεί σ’ ένα σκληρό αγώνα για την πραγματοποίηση της Μεγάλης Ιδέας σας. Είμαι βέβαιος ότι εντός ολίγων ημερών, πρωτεύουσα του Μεγάλου νέου Ελληνικού κράτους, θα είναι η Κωνσταντινούπολις» (Ο Βενιζέλος, υπήρξε και ο τελευταίος εκφραστής της Μεγάλης Ιδέας).

Έτσι ο Μεγαλοϊδεατισμός που ως όνειρο, συντηρούσε επί αιώνες το Εθνικό όραμα, πέθανε μαζί με τη Σμύρνη στη Συνθήκη της Λωζάνης.

-Όμως το γεγονός της Άλωσης υπήρξε γεγονός παγκόσμιας σημασίας, γιατί επηρέασε διαπολιτισμικά όλο τον κόσμο, αφού ο Ελληνικός πολιτισμός είναι οικουμενικός. Ο Κων/νος Παπαρηγόπουλος σημειώνει: «Η Ιστορία μνημονεύει πολλάς καταστροφάς, αίτινες φαίνονται δραματικότεραι της Αλώσεως. Όμως ουδεμία απέβη τραγικωτέρα. Διότι δια της Αλώσεως ταύτης, δεν έπεσε μόνη η κυριευθείσα πόλις, αλλά επεσκιάσθη επί μακρόν, κόσμος ολόκληρος πραγμάτων και δογμάτων ο κόσμος ο Ελληνικός». Αλλά και ο μεγάλος συγγραφέας Στέφαν Τσβάϊχ γράφει: «Ποτέ η ανθρωπότητα δεν θα μπορέσει ν’ αναμετρήσει, σ’ όλη του την έκταση, το κακό που μπήκε από την Κερκόπορτα, τη μοιραία εκείνη ημέρα»!

– Οπωσδήποτε οι συμβολισμοί της Κερκόπορτας της Άλωσης, του μαρμαρωμένου βασιλιά, είναι σήμερα λιγότερο Ελληνικοί και περισσότερο Ευρωπαϊκοί, καθώς η συρρίκνωση του Ελληνισμού του 1922, επηρέασε την Οικονομία και τον πολιτισμό και στις 2 πλευρές του Αιγαίου. Και η μνήμη της Άλωσης για μας, είναι μνήμη Εθνική και χρεωνόμαστε να τη διατηρούμε. Άλλωστε «η μνήμη είναι σκαλοπάτι του ονείρου», όπως είπε και ο Όσκαρ Ουάιλντ. Και πρέπει να διατηρούμε το Εθνικό Όνειρο της Πόλης, γιατί Έθνος χωρίς όνειρα και οράματα εκφυλίζεται.

Και η μνήμη της Άλωσης και της Πόλης, μας δίνει την πιο επίσημη ευκαιρία να σκεφτούμε πάνω στο θέμα της Μεγάλης Ιδέας, να ονειρευτούμε, να επαναπροσδιορίσουμε την Εθνική μας Πολιτική. Άραγε υπάρχει εθνική πολιτική μετά το 1922;


Διαβάστε περισσότερα:
· · ·
Κατηγορίες Άρθρου
ΑΠΟΨΗ

Τα σχόλια είναι κλειστά.

protionline.gr