ΜΕ ΜΙΑ ΛΑΜΠΡΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΕΛΕΣΘΗΚΑΝ ΤΑ ΕΓΚΑΙΝΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΜΟΝΙΜΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΠΟΥ ΦΙΛΟΞΕΝΕΙ ΣΠΟΥΔΑΙΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΡΧΑΙΩΝ ΠΟΛΕΩΝ ΤΗΣ ΑΙΓΙΑΛΕΙΑΣ
Ένα έργο που ήρθε να αναβαθμίσει την πολιτιστική ταυτότητα της Αιγιάλειας, προβάλλοντας μοναδικά ευρήματα και την ιστορία του τόπου που χάνεται στα βάθη των αιώνων, εγκαινιάστηκε το μεσημέρι του Σαββάτου 14 Δεκεμβρίου, παρουσία της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη. Το Αρχαιολογικό Μουσείο Αιγίου, με τη νέα πτέρυγα, την έκθεση περισσότερων δειγμάτων του αρχαιολογικού πλούτου της Αιγιάλειας και την ψηφιοποίηση, γίνεται πιο ελκυστικό, προσβάσιμο για όλους και αποτελεί… όπλο στη φαρέτρα του δήμου για τον πολιτιστικό τουρισμό που μπορεί να αποτελέσει μοχλό ανάπτυξης της ευρύτερης περιοχής.
Τα παραπάνω τονίστηκαν κατά τη διάρκεια των λαμπρών εγκαινίων, τόσο από τη διευθύντρια της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αχαΐας Αναστασία Κουμούση, όσο και από τον Περιφερειάρχη Δυτικής Ελλάδας Νεκτάριο Φαρμάκη αλλά και την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη που αναγνώρισε το γεγονός ότι το Αίγιο και η Αιγιάλεια δεν έχουν τύχει ακόμη της αναγνώρισης που τους αξίζει ως προς τον αδιάλειπτο πολιτισμικό και πολιτιστικό πλούτο τους.
Ένα Μουσείο γεμάτο κόσμο!
Η κατάμεστη αίθουσα του Αρχαιολογικού Μουσείου Αιγίου, με τα ψηφιοποιημένα αρχεία, τις προθήκες δεξιά και αριστερά με πολύτιμα ευρήματα από τις αρχαίες πόλεις της Αιγιάλειας αλλά και την απεικόνιση του ναού της Τραπεζάς στο βάθος, γέμισε ασφυκτικά από κόσμο, γεγονός που γεννά προσδοκίες ότι το Μουσείο στο μέλλον θα τύχει μεγάλης επισκεψιμότητας. Ο χώρος πλέον έχει αποκτήσει μία σύγχρονη οπτική που μπορεί να καταστήσει την έκθεση, πόλο έλξης. Επιπλέον, είναι προσβάσιμος και σε άτομα με αναπηρίες. Κάθε γωνιά και ένα μέρος της ιστορίας της Αιγιάλειας που ζωντανεύει στα μάτια του επισκέπτη και μέσα από τις ευκρινείς πληροφορίες που δίδονται. Στη λαμπερή τελετή των εγκαινίων παρέστησαν ο Μητροπολίτης Καλαβρύτων και Αιγιαλείας κ. Ιερώνυμος, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, ο υφυπουργός Πολιτισμού Ιάσονας Φωτήλας, ο Περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδας Νεκτάριος Φαρμάκης, ο αναπληρωτής
Περιφερειάρχης Χαράλαμπος Μπονάνος, ο υπηρεσιακός γραμματέας του υπουργείου Πολιτισμού Δημήτρης Μήλιος, η διευθύντρια αρχαιοτήτων και πολιτιστικής κληρονομιάς Ολυμπία Βικάτου, οι αντιπεριφερειάρχες Φωκίων Ζαΐμης, Άννα Μαστοράκου, Παναγιώτης
Σακελλαρόπουλος, Παναγιώτης Μπράμος, η ειδική σύμβουλος της υπουργού Πολιτισμού Άννα Παναγιωταρέα, ο δήμαρχος Αιγιαλείας Παναγιώτης Ανδριόπουλος και εκπρόσωποι όλων των δημοτικών παρατάξεων και των τοπικών φορέων.
Πώς γεννήθηκε το Μουσείο, πώς προέκυψε η ιδέα της επέκτασης
Η διευθύντρια της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αχαΐας κ. Κουμούση δεν έκρυψε τη συγκίνησή της για την εντυπωσιακή προσέλευση κόσμου ενώ προχώρησε σε κάποια ιστορικά στοιχεία που αφορούν το μουσείο λέγοντας πως εγκαινιάστηκε το 1994 και στεγάστηκαν αρχαιότητες που προέρχονται από την Αιγιάλεια, ενώ επισήμανε ότι έναν χρόνο μετά επλήγη το κτίριο από τον μεγάλο σεισμό και το μουσείο επαναλειτούργησε το 1999 όταν και η κ. Μενδώνη είχε έρθει τότε σε αυτά τα εγκαίνια. Σημείωσε ότι πρόκειται για κτήριο του Ερνέστου Τσίλλερ παραχώρηση από τον Δήμο Αιγιαλείας, υπήρξε η δημοτική αγορά ενώ ανέφερε πώς γεννήθηκε η σκέψη για την επέκταση του Μουσείου, λέγοντας πως η ίδια όταν αντίκρισε τα εξαιρετικά ευρήματα της Τραπεζάς Αιγίου στις αποθήκες του μουσείου έκρινε πως πρέπει να αναδειχθούν ενώ υπήρξαν και αρκετά που ήρθαν στο φως λόγω των εργασιών για τη νέα σιδηροδρομική γραμμή.
΄΄Η προφανής ανάγκη ανάδειξής τους παράλληλα με την επισκεψιμότητα του Μουσείου Αιγίου διαμόρφωσε και συγκεκριμενοποίησε την αρχική και ανεπεξέργαστη ιδέα μου να εκτεθούν αυτά τα μοναδικά για την Αχαΐα, ευρήματα. Ο μόνος διαθέσιμος χώρος που υπήρχε ήταν περιμετρικά στο αίθριο, χωρίς να θέλουμε να αλλοιώσουμε τα χαρακτηριστικά της παλιάς αγοράς, γι’ αυτό άλλωστε και διατηρήσαμε τις πράσινες πόρτες των παλιών καταστημάτων΄΄, είπε η κ. Κουμούση, συμπληρώνοντας: ΄΄Έτσι ξεκίνησε ένας αγώνας το 2017 και το 2018. Χωρίς καν να έχουμε ενταχθεί ακόμη σε πρόγραμμα, εκπονήσαμε τις μελέτες. Ο αρχαιολόγος της Εφορίας Αρχαιοτήτων Ανδρέας Βόρδος εκπόνησε τη μελέτη, ενώ μουσειολογική μελέτη και φωτισμού ανατέθηκε σε εξειδικευμένο αρχιτεκτονικό γραφείο. Αφού εγκρίθηκαν οι μελέτες αναζητήσαμε χρηματοδοτικό πρόγραμμα για να τις υλοποιήσουμε. Αυτό επιτεύχθηκε μετά από πρόταση της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδος και ενταχθήκαμε στο διασυνοριακό πρόγραμμα Interreg Ελλάδα Ιταλία 2014 -2020 με συνολικό προϋπολογισμό 803.000 €. Το έργο ξεκίνησε τον Μάρτιο του 2020 και τελείωσε τον Δεκέμβριο του 2023, μεγάλο διάστημα για ένα έργο όμως στη διάρκεια υλοποίησής του
προέκυψαν αναπάντεχες δυσκολίες που οφείλονται σε εξωγενείς παράγοντες όπως η πανδημία και πόλεμος στην Ουκρανία με την εκτίναξη των τιμών των πρώτων υλών που είχαν ως αποτέλεσμα όχι μόνο την καθυστέρηση αλλά και την αδήριτη ανάγκη αύξησης του
προϋπολογισμού΄΄.
Οι επτά αρχαιολογικές θέσεις
Ακολούθως έκανε μία παρουσίαση του Μουσείου και της έκθεσης που διαρθρώνεται σε επτά ενότητες όσες είναι και οι νέες αρχαιολογικές θέσεις στην Αιγιάλεια από όπου προέρχονται τα ευρήματα. Το Αίγιο, την Τραπεζά που ταυτίζεται με την πόλη Αρχαίες Ρύπες, τα Μάρμαρα, την Τράπεζα Διακοπτού, τα Νικολαίικα που ταυτίζονται με την Αρχαία Ελίκη, την Κερύνεια και τη Σελιάνα, δηλαδή την Αρχαία Φελόη. Τα ευρήματα χρονολογούνται από την τρίτη χιλιετία προ Χριστού έως και τον δεύτερο -τρίτο αιώνα μετά Χριστόν. ΄΄Βλέπουμε μία φοβερή διαχρονία και εξαιρετικά εκθέματα όπως αυτά που σχετίζονται με τον ναό του Ελικώνιου Ποσειδώνα, του Πανελληνίου Ιερού της Αρχαίας
Ελίκης, το μοναδικό νόμισμα της Αρχαίας Ελίκης και φυσικά έχουμε και τις ψηφιακές μας εφαρμογές. Πέρα από τη δημιουργία της έκθεσης αντιμετωπίσαμε και πάγιες και χρονίζουσες ανάγκες του κτιρίου και συγκεκριμένα πρώτο μέλημα μας ήταν η προσβασιμότητα των ΑμεΑ εγκαταστήσαμε κλιματισμό ενώ από το υπουργείο Πολιτισμού εξασφαλίσαμε κλιματισμό και για την παλιά έκθεση΄΄, σημείωσε ακόμη η Διευθύντρια της Εφορείας Αρχαιοτήτων, καταλήγοντας: ΄΄Ο στόχος της όλης προσπάθειας ήταν και πιστεύω πως επιτεύχθηκε, το αρχαιολογικό μουσείο Αιγίου να αποκτήσει νέα δυναμική να γίνει ελκυστικό και προσβάσιμο σε όλους και ταυτόχρονα να προβληθεί ο πολιτιστικός πλούτος της Αιγιάλειας μέσω του έργου που επιτελεί το υπουργείο Πολιτισμού στην περιοχή. Το Αρχαιολογικό Μουσείο Αιγίου με ανακαινισμένο κέλυφος και εμπλουτισμένη την μόνιμη έκθεση, καλείται να διαδραματίσει σημαντικό αναπτυξιακό ρόλο στην περιοχή ως πόλο έλξης του πολιτιστικού τουρισμού΄΄. Τέλος, αναφέρθηκε στην αμέριστη διαχρονική υποστήριξη της υπουργού Πολιτισμού και του περιφερειάρχη τους οποίους ευχαρίστησε εκ βάθους καρδιάς λέγοντας πως η ολοκλήρωση του έργου υπήρξε αποτέλεσμα συνεργασιών
και συσσωρευμένης εμπειρία του προσωπικού της Εφορίας, ευχαριστώντας όλους όσοι συνέβαλαν στο να επιτευχθεί το έργο.
Ιστορία και Πολιτισμός στις προτεραιότητες της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας Ο περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδος Νεκτάριος Φαρμάκης εξέφρασε την χαρά του για την παρουσία της υπουργού πολιτισμού Λίνας Μενδώνη. Όπως είπε, είναι πράγματι συχνές οι επισκέψεις της στην περιοχή μας και όλες για καλό λόγο και αυτό δείχνει ότι στον τομέα του πολιτισμού, αυτός ο τόπος παράγει έργο και το έργο αυτό φαίνεται. Έχει ήδη αποτυπωθεί στα αρχαία θέατρα της Αιτωλοκαρνανίας που αναστηλώθηκαν, στο Ρωμαϊκό Ωδείο στην Πάτρα, στο Μέγα Σπήλαιο, αποτυπώνεται και εδώ στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αιγίου το οποίο εκσυγχρονίστηκε μεγάλωσε και ομόρφυνε, αποτυπώνοντας εκτενέστερα τον αρχαιολογικό πλούτο της Αιγιάλειας΄΄. Αναφέρθηκε ακόμη στη σπουδαία εύρεση της προσωπογραφίας το Κωνσταντίνου Παλαιολόγου στην παλαιά Μονή Ταξιαρχών, λέγοντας πως ΄΄δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι αποδεικνύεται πως ο ιστορικός και πολιτισμικός πλούτος του τόπου είναι ακόμα μεγαλύτερος και πιο σημαντικός από ό,τι πιστεύουμε. Σήμερα κι εμείς με τη σειρά μας από την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδος έχουμε νέους λόγους να χαιρόμαστε να αισθανόμαστε μία ηθική δικαίωση, καθώς από την αρχή της διοίκησής
μας έχουμε θέσει την ιστορία και τον πολιτισμό ως έναν από τους πιο ισχυρούς πυλώνες ανάπτυξης της περιοχής μας. Στο πλαίσιο αυτής της στρατηγικής, αξίζει και το τελευταίο από τις 803.000 € που καταφέραμε να εξασφαλίσουμε για την επέκταση της μόνιμης έκθεσης του Αρχαιολογικού Μουσείου΄΄.
Κλείνοντας ευχαρίστησε το υπουργείο Πολιτισμού και την Εφορεία Αρχαιοτήτων τονίζοντας πως οι πολίτες της περιοχής μας αλλά και οι επισκέπτες θα μπορούν πλέον να θαυμάζουν ένα νέο εκθεσιακό χώρο και ευρήματα που προήλθαν από αρχαιολογικές ανασκαφές σε θέσεις αρχαίων πόλεων της Αιγιάλειας αλλά και ορισμένα που ήρθαν στο φως κατά την εκτέλεση εργασιών σε μεγάλα έργα, εκφράζοντας τη βεβαιότητα πως κανείς από όλους τους συνεργαζόμενους φορείς δεν θα σταματήσει να βελτιώνει το πολιτιστικό μας προϊόν να προσπαθεί να αναδεικνύει την ιστορία και τον αρχαιολογικό πλούτο του τόπου μας. ΄΄Δεν είναι μόνο ένδειξη του οφειλόμενου σεβασμού προς το παρελθόν αλλά και μία ισχυρή επένδυση για το μέλλον μας΄΄, είπε ο Περιφερειάρχης.
Τα εύσημα στην κ. Κουμούση από την υπουργό Πολιτισμού για τη βυζαντινή τοιχογραφία στο παλαιομονάστηρο
Πριν αναφερθεί στην απόδοση του Μουσείου στους πολίτες, η κ. Μενδώνη συνεχάρη την κ. Κουμούση όχι για το εύρημα της τοιχογραφίας του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου αυτή καθεαυτή αλλά για την διαχείριση του ευρήματος, λέγοντας πως η διευθύντρια της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αχαΐας είναι από τις πιο ικανές της αρχαιολογικής οικογένειας στον τομέα της βυζαντινής αρχαιολογίας. Επισήμανε ακόμη πως το ότι αναγνώρισε τη μορφή του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου καθώς λάμβανε μέρος στη συντήρηση του παλιού μοναστηριού, αυτό από μόνο του είναι μία τεράστια ευθύνη, το να μπορέσει δηλαδή να πει προς τα έξω αλλά και προς τον ίδιο της τον εαυτό ότι εκείνη τη στιγμή βλέπει την πραγματική μορφή του τελευταίου αυτοκράτορα του Βυζαντίου, αυτής της προσωπικότητας που στη συλλογική συνείδηση του έθνους έχει μία ξεχωριστή σημασία κι έναν τεράστιο συμβολισμό. ΄΄Θα ήταν επιπόλαιο τη στιγμή που το εντοπίζει να βγει και να πει ότι βρήκε αυτό το πολύτιμο τεκμήριο. Αυτό θα ήταν δείγμα όχι ικανού μεθοδικού, συστηματικού και υπεύθυνου επιστήμονα. Για να μπορέσει κάποιος να δημοσιοποιήσει ένα τέτοιο συμπέρασμα πρέπει να το έχει δουλέψει πάρα πολύ καλά, να το έχει τεκμηριώσει, να το έχει «δέσει» από όλες τις πλευρές. Διαφορετικά δεν τολμά να το ξεστομίσει διότι δεν έχει κανένα περιθώριο λάθους΄΄, είπε η κ. Μενδώνη ενώ απευθυνόμενη στην κ. Κουμούση, σημείωσε: ΄΄Ο Θεός σε αξίωσε να ανακοινώσεις ίσως το σημαντικότερο εύρημα της
τελευταίας εικοσαετίας στη βυζαντινή αρχαιολογία΄΄!
Λ. Μενδώνη: ΄΄Το Αίγιο και η Αιγιάλεια έχουν τα εχέγγυα να αποτελέσουν έναν τόπο αναφοράς κι έναν προορισμό στο πλαίσιο του πολιτιστικού τουρισμού΄΄
΄΄Η Εφορία αρχαιοτήτων Αχαΐας σήμερα αποδίδει στον Δήμου Αιγιαλείας ένα εξαιρετικά σημαντικό Αρχαιολογικό Μουσείο, ένα Μουσείο με σπουδαία ευρήματα. Το Αίγιο και η Αιγιάλεια έχουν έναν αδιάλειπτο πολιτισμικό και πολιτιστικό πλούτο από την νεολιθική εποχή μέχρι τις μέρες μας. Έχουν όλες τις δυνατότητες να αποτελέσουν έναν τόπο αναφοράς κι έναν προορισμό στο πλαίσιο του πολιτιστικού τουρισμού και πλέον όλες οι σύγχρονες μελέτες καταδεικνύουν ότι ο πολιτιστικός τουρισμός κατέχει το 40% των εσόδων της χώρας από τον τουρισμό γενικά. Επομένως εκτός από το πολύ σημαντικό Μουσείο, έναν πόλο πολιτισμού στην πραγματικότητα σήμερα προικοδοτείται μένα αναπτυξιακό εργαλείο με έναν μοχλό ανάπτυξης. Εκτός όμως από αυτή καθεαυτή την απόδοση σήμερα θυμίζω ότι το υπουργείο Πολιτισμού στα πλαίσια των πέντε μεγάλων πολιτικών διαδρομών που έχει εντάξει στο Ταμείο Ανάκαμψης και τους χρηματοδοτεί με πόρους του ταμείου, έχει εντάξει ως σημαντικό σταθμό, το Μουσείο Αιγίου΄΄, είπε ακόμη η κ. Μενδώνη και κατέληξε: ΄΄Θα ήθελα στο πρόσωπό της Αννίτας Κουμούση και του Ανδρέα Βουρδου να ευχαριστήσω όλο το προσωπικό της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αχαΐας όχι μόνο για το
συγκεκριμένο έργο αλλά για το σύνολο των έργων που έχουν εκτελέσει και υλοποιούν΄΄, ευχαριστώντας και τον Περιφερειάρχη κ. Φαρμάκη με το οποίο, όπως είπε, έχει μία εξαιρετική συνεργασία και εκφράζοντας τη βεβαιότητα ότι θα συνεχίσουν την ίδια κοινή πορεία και στην επόμενη χρηματοδοτική περίοδο, εξασφαλίζοντας περισσότερα έργα και δράσεις για τον πολιτισμό της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδος, γιατί –όπως είπε – «ο πολιτισμός είναι εργαλείο κοινωνικής συνοχής αλλά και πολύ σημαντικός μοχλός αυτοτελούς οικονομικής ανάπτυξης».
