-Του Ηλία Ασπρούκου, Περιβαλλοντολόγου-
Η δημόσια συζήτηση γύρω από το ενδεχόμενο πολιτικής καθόδου της Μαρίας Καρυστιανού δεν είναι τυχαία. Σε περιόδους βαθιάς θεσμικής κρίσης, κοινωνικής οργής και απαξίωσης του πολιτικού συστήματος, πρόσωπα που ενσαρκώνουν ένα συλλογικό τραύμα ή μια ηθική αξίωση τείνουν να προβάλλονται ως λύσεις. Όμως η ιστορία της πολιτικής στην Ελλάδα και διεθνώς είναι αμείλικτη. Η ηθική νομιμοποίηση δεν ταυτίζεται με την πολιτική βιωσιμότητα. Και ακριβώς για αυτό ένα υποθετικό κόμμα Καρυστιανού θα ήταν θνησιγενές από τη στιγμή της γέννησής του.
Η πολιτική δεν λειτουργεί με όρους ηθικού συμβολισμού, αλλά με όρους δομών συμμαχιών και προγράμματος. Η δημόσια παρουσία της Μαρίας Καρυστιανού είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την τραγωδία των Τεμπών και με ένα αίτημα περί δικαιοσύνης, αλήθειας κ.α.. Αυτός ο ρόλος είναι υπεράνω κομμάτων και ακριβώς εκεί έγκειται η δύναμή του. Η μετατροπή αυτής της ηθικής αυθεντίας σε κομματικό φορέα θα τη μετέφερε αυτομάτως από το πεδίο της καθολικής συμπάθειας, στο πεδίο της πολιτικής αντιπαράθεσης. Και εκεί κανένα πρόσωπο όσο σεβαστό κι αν είναι δεν παραμένει αλώβητο.
Ένα κόμμα που γεννιέται από ένα μεμονωμένο γεγονός ή μια τραγωδία στερείται αναγκαστικά πολιτικού βάθους. Η πολιτική απαιτεί θέσεις για την οικονομία, την εξωτερική πολιτική, την άμυνα, την παιδεία, το μεταναστευτικό, το ασφαλιστικό κ.α. . Ένα μονοθεματικό κόμμα ακόμη κι αν ξεκινήσει με υψηλά ποσοστά συναισθηματικής αποδοχής, πολύ γρήγορα εξαντλεί το πολιτικό του κεφάλαιο. Η ελληνική εμπειρία είναι γεμάτη από τέτοιους σχηματισμούς που είτε διαλύθηκαν, είτε ενσωματώθηκαν στο υπάρχον σύστημα που υποτίθεται ότι θα ανέτρεπαν.
Η κοινωνική οργή δεν μεταφράζεται αυτομάτως σε πολιτική πλειοψηφία. Η οργή είναι ρευστή, ετερόκλητη και συχνά αντιφατική. Στις διαδηλώσεις συνυπάρχουν πολίτες με εντελώς διαφορετικές ιδεολογικές αφετηρίες από προοδευτικούς μέχρι συντηρητικούς, από αντισυστημικούς μέχρι απολιτίκ. Η προσπάθεια να συγκροτηθεί κόμμα πάνω σε αυτή τη βάση, οδηγεί αναπόφευκτα είτε σε ιδεολογικό χάος είτε σε εσωτερικές συγκρούσεις. Και στις δύο περιπτώσεις το αποτέλεσμα είναι η πολιτική αποσύνθεση.
Η είσοδος ενός τέτοιου κόμματος στο πολιτικό σύστημα θα εξυπηρετούσε τελικά το ίδιο το σύστημα. Η διάχυση της ψήφου διαμαρτυρίας σε έναν νέο αδύναμο και οργανωτικά ανέτοιμο φορέα λειτουργεί αποσυμπιεστικά για τα μεγάλα κόμματα εξουσίας. Αντί να απειληθούν ουσιαστικά παρακολουθούν την κοινωνική δυσαρέσκεια να εκτονώνεται σε ένα σχήμα χωρίς μακροπρόθεσμη προοπτική. Η ιστορία δείχνει ότι το σύστημα δεν φοβάται τα πρόσωπα φοβάται τις οργανωμένες συνεκτικές πολιτικές δυνάμεις.
Υπάρχει και ένας αντίστροφος συλλογισμός. Η πραγματική δύναμη της Καρυστιανού βρίσκεται ακριβώς στο ότι δεν είναι πολιτικός αρχηγός. Μπορεί να πιέζει όλα τα κόμματα να ενοχλεί όλους να μην ανήκει σε κανέναν. Από τη στιγμή που θα ιδρύσει κόμμα θα πάψει να μιλά εξ ονόματος της κοινωνίας και θα μιλά εξ ονόματος ενός ποσοστού. Και αυτό σε μια χώρα που έχει ανάγκη από θεσμική αφύπνιση και όχι από ακόμη έναν προσωποπαγή σχηματισμό θα ήταν μια χαμένη ευκαιρία.
Η πολιτική αλλαγή δεν έρχεται από μεσσίες αλλά από μακροχρόνιες συγκρούσεις, θεσμικές πιέσεις και κοινωνική ωρίμανση. Ένα κόμμα Καρυστιανού όσο καλοπροαίρετο κι αν ήταν δεν θα γεννιόταν ως λύση. Θα γεννιόταν ήδη κουβαλώντας το τέλος του.
