ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΚΑΝ ΡΗΓΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΠΑΝΙΕΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ ΕΔΑΦΩΝ, 1,5 CM ΕΤΗΣΙΩΣ, ΚΑΤΑ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ 20 ΧΡΟΝΙΑ!
Στην ευρύτερη περιοχή του Κορινθιακού Κόλπου, εδώ και περίπου 30 χρόνια, καταβάλλεται συντονισμένη προσπάθεια για την καλύτερη κατανόηση των γεωφυσικών διεργασιών (π.χ. σεισμοί, κατολισθήσεις, τσουνάμι) που λαμβάνουν χώρα ιστορικά στην περιοχή.
Ο Κορινθιακός με τη συμμετοχή και του Πανεπιστημίου Πατρών περιλαμβάνεται ήδη σ ένα ευρύ δίκτυο καταγραφής και ανάλυσης δεδομένων, το ‘Παρατηρητήριο Εγγύς Πεδίου Σεισμικών Ρηγμάτων’ (NFO) το οποίο λειτουργεί στο πλαίσιο των Ευρωπαϊκών Συστημάτων Παρατήρησης Πλακών (EPOS). Από το 2016 μάλιστα, και κάθε χρόνο τον Σεπτέμβριο, έχει καθιερωθεί το ‘Εργαστηρίου της Τάφρου του Κορινθιακού Κόλπου’ το οποίο και πραγματοποιείται στην περιοχή.
Στα πλαίσια του ‘Εργαστηρίου της Τάφρου του Κορινθιακού’ έχει εγκατασταθεί στην ευρύτερη περιοχή του δυτικού Κορινθιακού ένας μεγάλος αριθμός οργάνων (40 σεισμογράφοι, 100 επιταχυνσιόμετρα, 30 δορυφορικοί γεωδαιτικοί δέκτες GNSS, παλιρροιογράφοι, κλισιόμετρα κ.λπ.).
Ταυτόχρονα με το δίκτυο επίγειας παρατήρησης, δεδομένα λαμβάνονται από δορυφόρους παρατήρησης της Γης, τα οποία μαζί με τις παρατηρήσεις εδάφους χρησιμοποιούνται σε ερευνητικά προγράμματα και μελέτες που καλύπτουν ένα ευρύ επιστημονικό πεδίο, με σκοπό την σε βάθος κατανόηση των γεωφυσικών διεργασιών που λαμβάνουν χώρα.
Εκτεταμένο δίκτυο ροής δεδομένων
Ένας μόνιμος δορυφορικός – γεωδαιτικός δέκτης GNSS, από τους πολλούς που εγκαθίσταται στην περιοχή τα τελευταία χρόνια, δύναται να μετρά παραμόρφωση-μετατόπιση εδάφους και υπερκείμενων κατασκευών με στόχο και την συμπληρωματική σεισμική παρακολούθηση.
Στον σχετικό χάρτη των υφιστάμενων μόνιμων γεωδαιτικών σταθμών έχουμε ήδη 4 στον Αίγιο, 2 στο Μεσολόγγι, 2 στη Ναύπακτο και 2 στην περιοχή του Ρίου. Παράλληλα στην ίδια περιοχή, Δυτικού Κορινθιακού και Ανατολικού Πατραϊκού κόλπου έχουμε τοποθετημένους 30 περίπου σεισμογράφους.
«Επιστημονικές μελέτες αποκάλυψαν ρυθμούς διαστολής -με διεύθυνση από βορρά, προς νότο- στον Κορινθιακό κόλπο που φτάνουν τα 1,5 cm ετησίως κατά τα τελευταία 20 χρόνια, ένα φαινόμενο μοναδικό για περιοχές πέρα από τα τεκτονικά όρια!» αναφέρει ο δρ. Παναγιώτης Ηλίας, βοηθός Καθηγητής στο Τμήμα Γεωλογίας του Πανεπιστημίου της Πάτρας και συνδεδεμένος ερευνητής του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.
Και συμπληρώνει: «Ο μηχανισμός ρήξης που παρατηρείται στην ευρύτερη περιοχή είναι κρίσιμος για τη σταθερότητα της περιοχής, καθώς μπορεί να οδηγήσει σε υποθαλάσσιες κατολισθήσεις και πιθανά καταστροφικά τσουνάμι. Στην ξηρά, το ίδιο σύστημα ρηγμάτων προκαλεί κατολισθήσεις. Επιπλέον, η νότια ακτή του ρήγματος της Κορίνθου ανυψώνεται, ενώ το βόρειο τμήμα ως γνωστόν βυθίζεται».
Η Τεχνητή Νοημοσύνη
Μια από τις βασικές καινοτομίες στην παρακολούθηση των γεωλογικών δεδομένων που εφαρμόζεται πλέον στον Κορινθιακό αφορά στην υλοποίηση του προγράμματος ‘TRANSFORM²’ με τη χρήση καινοτόμων αισθητήρων, που καταγράφουν την περιστροφική κίνηση του εδάφους και συστήματα που χρησιμοποιούν οπτικές ίνες για την ανίχνευση ελάχιστων παραμορφώσεων.
Ένας βασικός στόχος είναι η εφαρμογή της μηχανικής και της Τεχνητής Νοημοσύνης στα σεισμολογικά δεδομένα. Το έργο αντιμετωπίζει επίσης την ανάγκη για ισχυρά και αξιόπιστα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης σεισμών (EEWS).
Αξιοποιώντας το σύντομο χρονικό διάστημα μεταξύ της άφιξης των αρχικών σεισμικών κυμάτων και της έναρξης των ισχυρών δονήσεων, το πρόγραμμα θα βελτιώσει τους αλγόριθμους προειδοποίησης και θα ενσωματώσει νέες ροές δεδομένων αισθητήρων, συμπεριλαμβανομένων των γεωγραφικών γεωδαιτικών χαρτών GNSS και μετρητών παραμόρφωσης εδάφους.
