Η πρόληψη των δερματικών καρκίνων και η προστασία δέρματος και ματιών από τον ήλιο —ιδιαίτερα για τα παιδιά— βρίσκεται στο επίκεντρο των δράσεων της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας (ΕΑΕ). Η σωστή ενημέρωση και η έγκαιρη εξέταση νέων ή μεταβαλλόμενων σπίλων συμβάλλουν καθοριστικά στην πρώιμη διάγνωση και στη βελτίωση της πρόγνωσης.
Στατιστικά στοιχεία
Οι καρκίνοι του δέρματος χωρίζονται σε δύο κατηγορίες:
- Μη μελανωτικοί, οι οποίοι είναι συχνοί και συχνά ιάσιμοι
- Μελάνωμα, μια πιο επιθετική μορφή καρκίνου
Σύμφωνα με τα στοιχεία του IARC/Π.Ο.Υ. για το 2022:
- Καταγράφηκαν 1.350.000 νέα περιστατικά μη μελανωτικών καρκίνων
- Καταγράφηκαν 332.000 νέα περιστατικά μελανώματος Στην Ελλάδα, τα νέα περιστατικά μελανώματος υπολογίζονται σε περίπου 1.500 ετησίως, με αυξητική τάση τα επόμενα χρόνια.
Πώς προστατευόμαστε από τον ήλιο
Βασικά μέτρα προστασίας
- Προστατεύουμε δέρμα και μάτια
- Φοράμε προστατευτικό ρουχισμό
- Επιλέγουμε πλατύγυρο καπέλο που καλύπτει αυτιά και αυχένα
- Χρησιμοποιούμε γυαλιά ηλίου με απορρόφηση UV
- Εφαρμόζουμε αντηλιακό SPF 30+, 15–30 λεπτά πριν την έκθεση
Προστασία παιδιών
- Βρέφη έως 6 μηνών: καθόλου έκθεση στον ήλιο
- Νήπια: ελάχιστη έκθεση, πάντα με αντηλιακό SPF 50, καπέλο, γυαλιά και ρούχα
- Μεγαλύτερα παιδιά: καπέλο, γυαλιά, ρούχα και αντηλιακό στα ακάλυπτα σημεία
Ώρες υψηλού κινδύνου
- Αποφεύγουμε τον ήλιο 11:00–16:00
- Απλός κανόνας: αν η σκιά μας είναι μικρότερη από το ύψος μας, ο ήλιος είναι δυνατός
Ανανέωση αντηλιακού
- Κάθε 2 ώρες
- Συχνότερα μετά από κολύμπι ή έντονη εφίδρωση
Προσοχή σε θάλασσα, πισίνα και αντανάκλαση
- Η UV ακτινοβολία δρα ακόμη και μέσα στο νερό
- Δέχεται κανείς ακτινοβολία και κάτω από ομπρέλα λόγω αντανάκλασης
- Σε βάρκες/φουσκωτά η ακτινοβολία αντανακλάται από τη θάλασσα
- Τα τζάμια αυτοκινήτων δεν μπλοκάρουν πλήρως την UV — χρειάζεται προστασία και μέσα στο όχημα
Ποιοι πρέπει να προσέχουν περισσότερο
- Άτομα με πολλούς σπίλους
- Όσοι λαμβάνουν ανοσοκατασταλτικά φάρμακα
- Ηλικιωμένοι
- Άτομα που εργάζονται σε κλειστούς χώρους και εκτίθενται απότομα στον ήλιο
- Όσοι βρίσκονται σε υψόμετρο ή σε περιοχές με χιόνι (ισχυρή αντανάκλαση)
Τύποι δέρματος (I–VI)
Από το πιο ευαίσθητο (Τύπος Ι) έως το πιο ανθεκτικό (Τύπος VI), κάθε τύπος δέρματος αντιδρά διαφορετικά στην ηλιακή ακτινοβολία. Τα ανοιχτόχρωμα δέρματα καίγονται ευκολότερα και χρειάζονται αυξημένη προσοχή.
Αποφυγή solarium
Η έκθεση σε τεχνητή UV ακτινοβολία (solarium) έχει χαρακτηριστεί από τον Π.Ο.Υ. καρκινογόνος κατηγορίας Ι
Πηγή: ΑΠΕ
