ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΚΟΣΙ ΠΕΝΤΕ ΧΡΟΝΩΝ ΑΠΟ ΤΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΤΗΣ ΕΦΟΡΕΙΑΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΑΧΑΪΑΣ ΕΡΩΦΙΛΗ ΚΟΛΙΑ
Πιο «κοντά» με την Αρχαία Κερύνεια και με τα πολύτιμα στοιχεία που έφερε στο φως η αρχαιολογική έρευνα τα τελευταία είκοσι πέντε χρόνια, ήρθαν όσοι παρευρέθηκαν στην εκδήλωση με θέμα «Αρχαία Κερύνεια (Μαμουσιά).
Η αρχαιολογική έρευνα από το 2001 έως σήμερα», που πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της περασμένης Παρασκευής 5 Ιουνίου, στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αιγίου. Την παρουσίαση πραγματοποίησε η διευθύντρια της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αχαΐας, Δρ Ερωφίλη – Ίρις Κόλια, η οποία ήταν επικεφαλής της συστηματικής ανασκαφής στην Αρχαία Κερύνεια για δεκατρία χρόνια.
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του κύκλου ομιλιών «Αιγιαλείας περιήγησις» στη νέα έκθεση του Αρχαιολογικού Μουσείου, με ικανοποιητική συμμετοχή. Το «παρών» μεταξύ άλλων έδωσε ο Μητροπολίτης Καλαβρύτων και Αιγιαλείας κ. Ιερώνυμος και ιερείς της Ιεράς Μητροπόλεως, ο επικεφαλής της δημοτικής παράταξης «Αιγιάλεια Προορισμός» Κώστας Σπηλιόπουλος και ο επίτιμος Πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικού Οίνου Άγγελος Ρούβαλης, ενώ… έλαμψε διά της απουσίας της η δημοτική αρχή Αιγιαλείας, γεγονός που προκάλεσε ποικίλα σχόλια…
Ουσιαστικά συμπεράσματα για την αρχαία πόλη
Η κ. Κόλια, από τις αρχές του έτους, εκτός από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Ηλείας διευθύνει και την Εφορεία Αρχαιοτήτων Αχαΐας μετά τη συνταξιοδότηση της Δρος Αναστασίας Κουμούση. Από το 1999 ασχολείται συστηματικά με την περιοχή της Ανατολικής Αιγιάλειας με πλήθος σωστικών ανασκαφών και επιστημονικών άρθρων. Ήταν διευθύντρια της συστηματικής ανασκαφής στην αρχαία Κερύνεια, καθώς και της ανασκαφής του Ελικωνίου Ποσειδώνα στην αρχαία Ελίκη, σε συνεργασία με την Δρα Αναστασία Γκαδόλου.
Οι ανασκαφές ξεκίνησαν όταν είχε πρωτοέρθει στην Αιγιάλεια και συνεχίστηκαν ως το 2014 που μετατέθηκε στην Ολυμπία. Ωστόσο, όπως μετέφερε η ίδια στo Protionline.gr η αρχαιολογική έρευνα συνεχίστηκε στη βιβλιοθήκη κι έτσι, από τα θραύσματα και τα αποσπασματικά σωζόμενα ευρήματα, κατέληξε σε πολύ ουσιαστικά συμπεράσματα σε σχέση με την αρχαία πόλη και βέβαια το πολύ σημαντικό ιερό στον Προφήτη Ηλία. Μεταξύ άλλων, η κ. Κόλια έχει συγγράψει τα βιβλία «Αιγιάλεια, Αρχαίες πόλεις και μνημεία» (2008) με τον Δρα Ανδρέα Βόρδο, καθώς και το «Αρχαία Κερύνεια. Η αρχαιολογική έρευνα των ετών 2001-2014» (2025).
Το άγνωστο ιερό της Κερύνειας
Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, η κ. Κόλια εστίασε στα αποτελέσματα της ανασκαφικής έρευνας στην αρχαία Κερύνεια από το 2001 έως το 2014. Όπως είπε, η Κερύνεια ήταν μία από τις 12 πόλεις της Αχαΐας στην αρχαιότητα, τα δε ερείπιά της σώζονται σε ορεινή θέση της κεντρικής Αιγιάλειας σε μικρή απόσταση από το χωριό Μαμουσιά. Η έναρξη των ερευνών έλαβε χώρα το 2001 και η διεύθυνσή τους ανατέθηκε στην ίδια και τον προϊστάμενο της 6ης Εφορίας Προϊστορικών Κλασικών Αρχαιοτήτων Δρα Μιχάλη Πετρόπουλο. Αρχικά οι ερευνητικές εργασίες επικεντρώθηκαν στην πόλη στο Κάτω Βουνί και συνεχίστηκαν στη θέση Προφήτης Ηλίας όπου ήταν ορατά τα κτιριακά κατάλοιπα ιερού. Το 2002 επαναλήφθηκαν οι εργασίες αποκάλυψης της αρχαίας πόλης στο πλαίσιο έργου ανάδειξης του αρχαιολογικού χώρου που ήταν ενταγμένο στο Γ΄ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης «Ανάπλαση -ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου στη Μαμουσιά Αχαΐας (Αρχαία Κερύνεια)».
Τα ευρήματα (κτιριακά λείψανα και κινητά ευρήματα) ήταν ιδιαιτέρως σημαντικά και το 2004 η ανασκαφή στο ιερό του προφήτη Ηλία κηρύχθηκε συστηματική από το υπουργείο Πολιτισμού υπό τη διεύθυνση της κ. Κόλια. Παρά τις δυσκολίες κυρίως λόγω της πενιχρής χρηματοδότησης, η ανασκαφή συνεχίστηκε ως το 2014 όταν λόγω της μετάθεσής της στην Εφορία Αρχαιοτήτων Κεφαλληνίας και Ιθάκης και στην Εφορία Αρχαιοτήτων Ηλείας στη συνέχεια, κατέστη δυνατή η συνέχισή της. Η δεκαετής έρευνα έφερε στο φως το άγνωστο ιερό της Κερύνειας με μακραίωνο βίο από την ύστερη γεωμετρική εποχή, ως τα ρωμαϊκά χρόνια. Τα ευρήματα ήταν αναπάντεχα αν και ιδιαιτέρως αποσπασματικά. Η κ. Κόλια μίλησε για την αρχιτεκτονική των κτιριακών καταλοίπων όπως και τα θραύσματα γλυπτών από το ιερό και το χάλκινο ειδώλιο σειρήνας καθώς και τα ολιγάριθμα νομίσματα που ήρθαν στο φως στην ανασκαφή τη μελέτη των οποίων έχει αναλάβει ο κ. Πετρόπουλος.
Το σημείο που έχει εντοπιστεί το ιερό
Στο ύψωμα Βουνί του σημερινού χωριού Μαμουσιά σώζονται τα ερείπια αρχαίας πόλης που από την έρευνα ταυτίζεται με την Κερύνεια της Αχαΐας. Η θέση ανάμεσα στις κοιλάδες των ποταμών Κερυνίτη και του σύγχρονου Βουραϊκού, βρίσκεται σε υψόμετρο 753 m πάνω από τον Κορινθιακό Κόλπο με προσανατολισμό προς την τωρινή ενδοχώρα. Το επιβλητικό τοπίο χαρακτηρίζεται από τις ψηλές κορυφές που πλαισιώνονται από βαθιές χαράδρες. Το βουνί βρίσκεται στο βόρειο άκρο του όρους Κερύνεια όπως ονομάστηκε από την ομώνυμη πόλη. Το όρος υψώνεται ανάμεσα στον Ερύμανθο, το Παναχαϊκό και τα Αρροάνια, εκκινώντας από την επαρχία Καλαβρύτων με κατεύθυνση προς την Αιγιάλεια και τα παράλια του Κορινθιακού Κόλπου. Η αρχαία πόλη είναι χτισμένη σε φυσικά οχυρή θέση που προστατεύεται από απότομους γκρεμούς στη βόρεια, ανατολική και δυτική πλευρά της, ενώ ομαλότερη είναι η πρόσβαση στη νότια πλευρά της.
Ερωτήσεις και συζήτηση με το κοινό
Μετά το τέλος της ομιλίας, ακολούθησαν ερωτήσεις από το κοινό. Ήταν μία ενδιαφέρουσα παρουσίαση με ικανοποιητική συμμετοχή από τον κόσμο και έκδηλο ενδιαφέρον αφού εκφράστηκαν απορίας και διατυπώθηκαν ερωτήσεις.
Ακολούθησε ξενάγηση στη νέα έκθεση από τον αρχαιολόγο της Εφορείας Ανδρέα Γ.Βόρδο. ΄΄Θέλουμε να συνεχίσουμε τις εκδηλώσεις ανάλογου ύφους στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αιγίου το οποίο παρουσιάζει αυξημένη επισκεψιμότητα, ειδικά στη νέα έκθεση΄΄, συμπλήρωσε στo Protionline.gr η κ. Κόλια, καταλήγοντας: ΄΄Και τα εκπαιδευτικά μας προγράμματα έχουν επιτυχία με τα παιδιά να δείχνουν μεγάλο ενδιαφέρον. Οι δράσεις αυτές είναι πολύ σημαντικές για την επιμόρφωση της νέας γενιάς΄΄.
