Μια υπόθεση που αγγίζει τον πυρήνα της κοινωνικής ασφάλισης και της προστασίας των μεγαλύτερων εργαζομένων έρχεται στο προσκήνιο με πρόσφατη απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Το Δικαστήριο, εξετάζοντας αίτηση ασφαλιστικών μέτρων εργαζόμενης που απασχολούνταν μέσω του προγράμματος 55–67 της Δ.ΥΠ.Α., έκρινε ότι η συνέχιση της εργασίας της πρέπει να διασφαλιστεί προσωρινά, έως την έκδοση οριστικής απόφασης και, αν χρειαστεί, μέχρι τη συνταξιοδότησή της. Η εξέλιξη αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς αναδεικνύει τα όρια και τις εξαιρέσεις που μπορεί να θέσει η προστασία θεμελιωδών κοινωνικών δικαιωμάτων απέναντι στους περιορισμούς των συμβάσεων ορισμένου χρόνου στο Δημόσιο.
Η εργαζόμενη, 63 ετών σήμερα, είχε ενταχθεί στο πρόγραμμα της Δ.ΥΠ.Α. για μακροχρόνια ανέργους ηλικίας 55–67 ετών και απασχολούνταν ως ΔΕ Διοικητικού – Λογιστικού στη Νομική Υπηρεσία Δήμου της Αττικής. Μετά τη συμπλήρωση της 24μηνης επιχορήγησης που προβλέπει η σχετική ΚΥΑ, ο Δήμος ενημέρωσε ότι η σύμβαση δεν μπορούσε να συνεχιστεί, επικαλούμενος τους συνταγματικούς περιορισμούς που ισχύουν για τις συμβάσεις ορισμένου χρόνου.
Την υπόθεση ανέλαβε το Δικηγορικό Γραφείο Παντελή Καμά, Βαγγέλη Ντάλα και Συνεργατών, το οποίο υποστήριξε ότι η διακοπή της απασχόλησης θα στερούσε από την εργαζόμενη τη δυνατότητα να συμπληρώσει τον απαραίτητο ασφαλιστικό χρόνο για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος. Σε αυτή την ηλικία, η επιστροφή στην αγορά εργασίας θεωρείται εξαιρετικά δύσκολη, γεγονός που θα την οδηγούσε εκ νέου στην ανεργία και πιθανώς σε αδυναμία συνταξιοδότησης.
Το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών αποδέχθηκε ότι το όριο των 24 μηνών αφορά αποκλειστικά τη διάρκεια της επιδότησης από τη Δ.ΥΠ.Α. και όχι κατ’ ανάγκη τη διάρκεια της εργασιακής σχέσης, όταν τίθενται ζητήματα προστασίας θεμελιωδών κοινωνικών δικαιωμάτων. Παράλληλα, έκρινε ότι οι διατάξεις των άρθρων 21 και 22 του Συντάγματος, που κατοχυρώνουν την προστασία της τρίτης ηλικίας και του δικαιώματος στην κοινωνική ασφάλιση, υπερισχύουν στην προκειμένη περίπτωση των γενικών περιορισμών για τις συμβάσεις ορισμένου χρόνου στο Δημόσιο.
Το Δικαστήριο έλαβε υπόψη ότι οι εργαζόμενοι του προγράμματος 55–67 αποτελούν μια ιδιαίτερη ηλικιακή κατηγορία, η οποία κινδυνεύει να βρεθεί χωρίς εργασία λίγο πριν από τη συνταξιοδότηση. Η απώλεια της απασχόλησης σε αυτό το στάδιο μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε αδυναμία θεμελίωσης συνταξιοδοτικού δικαιώματος.
Με την απόφαση, ο Δήμος υποχρεώνεται να συνεχίσει να αποδέχεται τις υπηρεσίες της εργαζόμενης με τους ίδιους όρους εργασίας και τις νόμιμες αποδοχές της. Η προσωρινή προστασία ισχύει μέχρι την έκδοση οριστικής απόφασης επί της κύριας αγωγής και, σε κάθε περίπτωση, έως την πραγματική συνταξιοδότησή της. Προβλέπεται επίσης χρηματική ποινή 100 ευρώ για κάθε ημέρα μη συμμόρφωσης.
Η απόφαση δημιουργεί ένα σημαντικό νομικό προηγούμενο για τους εργαζόμενους των προγραμμάτων 55–67 της Δ.ΥΠ.Α., καθώς αναγνωρίζει ότι σε εξαιρετικές περιπτώσεις η προστασία της κοινωνικής ασφάλισης και του δικαιώματος στη σύνταξη μπορεί να υπερισχύσει των περιορισμών που διέπουν τις συμβάσεις ορισμένου χρόνου. Παράλληλα, αναμένεται να επαναφέρει στο δημόσιο διάλογο την ανάγκη νομοθετικής λύσης για χιλιάδες εργαζόμενους που βρίσκονται ένα βήμα πριν από τη συνταξιοδότηση και κινδυνεύουν να μείνουν εκτός αγοράς εργασίας με τη λήξη των προγραμμάτων απασχόλησης.
