Η δημοσίευση της πολυαναμενόμενης έκθεσης εμπειρογνωμόνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο ανοίγει τον δρόμο για αυστηρότερους κανόνες στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης και σε άλλες ψηφιακές υπηρεσίες. Η έκθεση, που ανατέθηκε από την πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, επιχειρεί να χαράξει ένα νέο πλαίσιο ασφαλούς εισόδου των ανηλίκων στον ψηφιακό κόσμο.
Ελάχιστη ηλικία τα 13 έτη – αλλά με επιφυλάξεις
Οι ειδικοί προτείνουν ως βασικό όριο ηλικίας τα 13 έτη, χαμηλότερο από όσα έχουν υιοθετήσει ή προτείνει χώρες όπως η Αυστραλία. Η προσέγγιση δεν είναι απόλυτη:
- Παιδιά κάτω των 2 ετών δεν πρέπει να χρησιμοποιούν οθόνες.
- Από 3 έως 13 ετών, η χρήση συσκευών με πρόσβαση στο διαδίκτυο πρέπει να γίνεται μόνο με επίβλεψη.
- Γονείς και σχολεία καλούνται να παρέχουν συνεχή υποστήριξη και εποπτεία.
Ορισμένα κράτη‑μέλη, όπως η Ελλάδα και η Γαλλία, έχουν ήδη προτείνει αυστηρότερα όρια (15–16 έτη), ενώ η Εσθονία παραμένει αντίθετη σε τέτοιες ρυθμίσεις.
Το βάρος της ασφάλειας μεταφέρεται στις πλατφόρμες
Η έκθεση τονίζει ότι η ευθύνη για την ασφάλεια των παιδιών πρέπει να μετατοπιστεί στις μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας. Οι πλατφόρμες θα πρέπει να αποδεικνύουν ότι έχουν ενσωματώσει βασικά χαρακτηριστικά ασφαλείας πριν επιτρέψουν πρόσβαση σε ανηλίκους.
Η φον ντερ Λάιεν παρομοίασε την ανάγκη αυτή με την ασφάλεια στα αυτοκίνητα: «Δεν περιμένουμε από τα παιδιά να σχεδιάσουν τις δικές τους ζώνες ασφαλείας. Το ίδιο πρέπει να ισχύει και για τις εταιρείες τεχνολογίας».
Η λογική αυτή μπορεί να εντάξει την ασφάλεια των παιδιών στο διαδίκτυο στο πλαίσιο της προστασίας καταναλωτή, το οποίο η ΕΕ θα αναθεωρήσει μέσα στο έτος.
Ρύθμιση πέρα από τα social media
Η έκθεση δεν περιορίζεται στα social media. Στο στόχαστρο μπαίνουν και άλλες υπηρεσίες, όπως:
- βιντεοπαιχνίδια,
- chatbots τεχνητής νοημοσύνης,
- ψηφιακοί «σύντροφοι» AI.
Οι ειδικοί μιλούν για μια νέα κατηγορία «social media+», τονίζοντας ότι οι περιορισμοί πρέπει να αφορούν λειτουργίες και όχι μόνο συγκεκριμένες πλατφόρμες.
Μακροπρόθεσμη διαδικασία αλλαγής
Η έκθεση αναγνωρίζει ότι η αλλαγή δεν θα έρθει άμεσα. Οι ηλικιακοί περιορισμοί μπορούν να εφαρμοστούν γρήγορα, όμως η πολιτισμική αλλαγή απαιτεί χρόνο για να εδραιωθεί. «Το διαδίκτυο πρέπει να είναι ασφαλές για όλους», σημειώνουν οι συντάκτες, υπογραμμίζοντας ότι η μετάβαση είναι μακροπρόθεσμη.
Οι Βρυξέλλες δεν επιβάλλουν ενιαίο όριο – αφήνουν περιθώριο στα κράτη
Η έκθεση προτείνει ως κοινό ευρωπαϊκό όριο τα 13 έτη, αλλά αφήνει τα κράτη‑μέλη να θεσπίσουν αυστηρότερα όρια, ανάλογα με τα εθνικά τους δεδομένα. Πρόκειται για έναν συμβιβασμό ανάμεσα στις Βρυξέλλες και τις πρωτεύουσες που ζητούν ενιαία γραμμή πλεύσης.
