ΈΝΑ ΒΙΒΛΙΟ ΠΟΥ ΦΩΤΙΖΕΙ ΤΙΣ ΜΙΚΡΕΣ, ΕΠΙΜΟΝΕΣ ΕΛΠΙΔΕΣ ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΣΚΟΤΑΔΙ
Υπάρχουν βιβλία που αφηγούνται μια ιστορία και υπάρχουν βιβλία που μοιάζουν με μια εσωτερική συνομιλία. Η νέα ποιητική συλλογή του Ευθύμιου Φαλτάκα, με τον ιδιαίτερα συμβολικό τίτλο «Προσδοκίες σαν πυγολαμπίδες», ανήκει ξεκάθαρα στη δεύτερη κατηγορία. Κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις Εκδόσεις Φίλντισι και αποτελεί μια ακόμη στάση στη μακρά ποιητική διαδρομή του Αιγιώτη δημιουργού.
Πρόκειται για ένα καλαίσθητο βιβλίο 54 σελίδων, που έρχεται να προστεθεί σε μια πορεία σχεδόν δύο δεκαετιών, κατά την οποία ο Φαλτάκας επιστρέφει σταθερά στην ποίηση ως τρόπο έκφρασης, αναζήτησης και επικοινωνίας με τον αναγνώστη.
Η πυγολαμπίδα ως ποιητικό σύμβολο
Ο τίτλος λειτουργεί σαν ένα μικρό ποιητικό κλειδί. Η πυγολαμπίδα είναι ένα ελάχιστο φως μέσα στο σκοτάδι. Δεν καταργεί τη νύχτα, αλλά την κάνει λιγότερο απόλυτη. Έτσι μοιάζουν και οι «προσδοκίες» του ποιητή: μικρές φωτεινές στιγμές που επιμένουν να υπάρχουν ακόμη και όταν η πραγματικότητα γίνεται δύσκολη, αβέβαιη ή σκοτεινή.
Στον κόσμο του Φαλτάκα η ελπίδα δεν εμφανίζεται ως εύκολη βεβαιότητα. Συνυπάρχει με τη μνήμη, την απώλεια, την αγωνία, την κοινωνική πραγματικότητα, την πίστη και τη βαθιά ανάγκη του ανθρώπου να συνεχίζει να αναζητά ένα καλύτερο αύριο. Η προσδοκία δεν παρουσιάζεται ως κάτι θορυβώδες ή μεγαλειώδες, αλλά ως μια μικρή φωτεινή παρουσία που χρειάζεται ο άνθρωπος για να συνεχίσει.
Μια πορεία που συνεχίζεται
Η νέα συλλογή έρχεται ως συνέχεια μιας σταθερής ποιητικής παρουσίας. Ο Φαλτάκας γράφει από πολύ μικρή ηλικία· ήδη από τα μαθητικά του χρόνια κρατούσε τετράδια με ποιήματα, ενώ ένα από τα πρώτα ολοκληρωμένα ποιήματά του γράφτηκε το 1971, όταν ήταν μαθητής της Γ΄ Γυμνασίου.
Η πρώτη του συλλογή, «Αντίδρομα», κυκλοφόρησε το 2007. Ακολούθησαν τα «Αμφίδρομα», «Παράδρομα», «Πεζοπορώντας με τα όνειρα», «Απαρένθετα» και «Δακρυόεν». Η βιβλιογραφική καταγραφή δείχνει μια συνεχή παρουσία από το 2007 μέχρι σήμερα.
Στην ποίησή του το προσωπικό βίωμα δεν μένει κλειστό. Ανοίγει προς τον αναγνώστη και, τελικά, προς την κοινωνία. Στη νέα συλλογή, ο τίτλος μοιάζει να συμπυκνώνει αυτή ακριβώς τη στάση: οι προσδοκίες είναι πολλές, γιατί ο άνθρωπος δεν έχει μία μόνο επιθυμία. Έχει πολλές — για τον εαυτό του, για τους ανθρώπους που αγαπά, για την κοινωνία, για έναν κόσμο δικαιότερο και πιο ανθρώπινο.
Η ποίηση ως διάλογος με τις αγωνίες του ανθρώπου
Οι «προσδοκίες» είναι σαν πυγολαμπίδες, γιατί ακόμη και η πιο μικρή ελπίδα αποκτά αξία όταν γύρω της υπάρχει σκοτάδι. Η συλλογή κινείται σε ένα πεδίο όπου το υπαρξιακό συναντά το κοινωνικό και το θρησκευτικό. Δεν πρόκειται απλώς για ποιήματα που περιγράφουν συναισθήματα, αλλά για έναν διάλογο με τις μεγάλες αγωνίες του ανθρώπου: την απώλεια, την πίστη, την αβεβαιότητα, τη μνήμη και κυρίως την ανάγκη να εξακολουθεί να ελπίζει.
Στις «Προσδοκίες σαν πυγολαμπίδες» η ποιητική ματιά επιστρέφει σε βασικές σταθερές της γραφής του: την ευαισθησία απέναντι στον άνθρωπο, την παρατήρηση της κοινωνίας, τη μνήμη και την αναζήτηση μιας χαραμάδας φωτός.
Ένα βιβλίο για την ανάγκη να ελπίζουμε
Σε μια εποχή όπου η καθημερινότητα δημιουργεί περισσότερο φόβο και αβεβαιότητα παρά βεβαιότητες, ο τίτλος της συλλογής αποκτά ιδιαίτερη επικαιρότητα. Οι πυγολαμπίδες δεν είναι ήλιος. Δεν φωτίζουν τα πάντα. Το φως τους είναι μικρό, στιγμιαίο, εύθραυστο — αλλά ορατό.
Κι αυτό μοιάζει να είναι το μήνυμα της νέας ποιητικής «προίκας» του Ευθύμιου Φαλτάκα: η ελπίδα δεν χρειάζεται να είναι τεράστια για να έχει αξία. Αρκεί να υπάρχει.
Γιατί ίσως αυτό είναι το πιο ουσιαστικό που μπορεί να ζητήσει κανείς από ένα ποιητικό βιβλίο: όχι να δώσει όλες τις απαντήσεις, αλλά να κρατήσει αναμμένο ένα μικρό φως μέχρι ο αναγνώστης να βρει μόνος του τον δρόμο.
